Cartonero (II)

Kopieer het volgende adres in je internetbrowser en neem een kwartiertje de tijd om dit filmpje te bekijken:

http://plus7.arte.tv/fr/1697660,CmC=3047536.html

Een foto van die ándere Argentijnse cultuur.
Een korte reportage over een prachtig project van enkele mensen die blijven geloven dat een betere wereld mogelijk is.
Een vitamientje om te blijven geloven, te blijven werken, te blijven wandelen in de richting van de horizon.

Naar de bron

Mijn tocht begint aan de oever van het meer Nahuel Huapi. In haar azuurblauwe wateren schuilt, zo wordt vertelt, het monster Nahuelito. De legende, een Patagonische versie van het monster van Loch Ness, werd in het leven geroepen om duikers af te raden de bodem van het meer te verkennen. Het kristalheldere water bedekt immers de overschotten van heel wat andersdenkende studenten, arbeiders, intellectuelen en andere dromers, die tijdens de laatste dictatuur vanuit helikopters in het meer gegooid werden. Althans, men vertelt dat zo’n verhalen worden verteld.



Het gekabbel van een bergriviertje begeleidt me langs het steile en slingerende pad, terwijl mijn vermoeide benen me naar een van de toppen van de Andes hijsen. Het rustige geluid verandert langzaam in een geruis, dat van tientallen watervalletjes die zich, net zoals ik, een weg banen tussen de rotsen. Naarmate ik de top nader, wordt het kronkelende pad een perfecte spiraal, die als een slinger op een kerstboom naar het hoogste punt verlangt. Ik denk terug aan een roman van Alejo Carpentier, en voel hoe een cirkelvormige beweging toch tot vooruitgang kan leiden.
Naarmate de top dichterbij komt en het geruis overheersender wordt, voel ik de zon steeds harder branden op mijn veel te bleke huid. Ik verfris me in de waterval, die met toenemend enthousiasme naar beneden klettert. En dan, na de laatste bocht, word ik plots verblind door een reusachtige, witte vlakte. Het is de gletsjer die, in een eindeloos duel met de zon, druppel voor druppel een deel van zijn rijkdom afstaat aan het meer.
Uitgeput door de tocht, laat ik me gewillig overvallen door de immensheid van de natuur. Het landschap, in een cirkel van 360 graden rondom de top van de Cerro López, doet me duizelen. Ik ga liggen op een rots, en zie plots dat vlak boven mijn hoofd twee condors cirkelen, tot ook zij gaan rusten op een rots. Net als zij ben ik slechts een stip in de immensheid van het bestaan.
Onder het gewicht van mijn voet breekt een brokje van de gletsjer af, en valt in een van de talloze watervalletjes. Het vervolgt zijn weg naar het dal, zoals zoveel andere brokjes, die elkaar ontmoeten daar waar de watervallen als een trechter samen uitmonden in de rivier. Wanneer ze hun tocht beëindigen in de diepe wateren van Nahuel Huapi, kleurt de ondergaande zon de bergtoppen met een dieprode gloed.

Deze tocht is als een mandala: een cirkelvormige beweging van binnen naar buiten, waarmee een kind de wereld ontdekt, en dezelfde beweging van buiten naar binnen, waarmee een volwassene tot introspectie komt.
Deze tocht is zoals het leven.

Bariloche, 15/01/10

Exercices de style

In het beroemde “Exercices de style” schreef Raymond Queneau 99 verschillende versies van hetzelfde verhaal. Naar zijn geniale idee volgen hieronder twee versies van één en hetzelfde verhaal, waar gebeurd. Het hoofdpersonage is Jonatán, die enkele maanden geleden nog de hoofdrol speelde in een ander verhaal, dat van koning Caramba.

1.
Adriana legt, duidelijk overstuur, de telefoon terug op de haak. Ze vertelt wat ze zonet vernam van de sociaal assistente.
“Jonatán ligt in het ziekenhuis. Hij heeft gisteren een winkel overvallen. Hij zei aan de kassierster dat hij een revolver bijhad, en vroeg het geld uit de kassa. Het meisje gaf hem enkele honderden peso’s, Jonatán gaf haar een paar rake klappen en duwde haar in het toilet van de winkel. Kun je het geloven? Waarom moest hij zo nodig geweld gebruiken? Dat van dat wapen was waarschijnlijk maar bluf, want op geen enkel moment heeft hij het bovengehaald.
Soit. Hij vluchtte weg, maar de kassierster liep de winkel uit en alarmeerde de hele wijk. Een handvol buurtbewoners liepen Jonatán achterna, grepen hem vast en sloegen hem verrot. Toen de politie toekwam, moest ze de razende mannen uit elkaar drijven, ze wilden maar niet ophouden met slaan. Jonatán moest naar de spoedafdeling gebracht worden. Morgen zou hij al voor de rechter verschijnen.”

De feiten, die het hele team van het Centro de día schokken, hebben de pers al gehaald. Op de website van La Capital, de plaatselijke krant, lezen we het volgende artikel:

2.
"Winkel in het centrum overvallen en winkelbediende geslagen
Een winkelbediende werd overvallen en geslagen door een adolescent die gisterennamiddag de kledingzaak gesitueerd in Presidente Roca nr. 600 binnenging met de bedoeling te stelen.
De feiten gebeurden in de winkel genaamd Gerónimo, gesitueerd in Presidente Roca nr. 600. Een jongere ging er binnen, haalde onmiddellijk een wapen boven en bedreigde de bediende, 21 jaar oud, die hij sloeg alvorens haar handen vast te binden en haar in het toilet van de winkel op te sluiten.
Nadat hij geld, een handtas en enkele kledingstukken had meegenomen, ontsnapte de delinquent, maar verscheidene buren van de plaats, op de hoogte gebracht van de gebeurtenis, probeerden hem te volgen en verwittigden de politie.
Enkele minuten later hield het personeel van de Brigade voor Stedelijke Orde een jongen van 14 jaar aan in een garage in de straat Paraguay. De jongere vertoonde snijwonden, die gebruikelijk zijn in het gevangenismilieu, op zijn arm."

Zoals wel vaker gebeurt in de Argentijnse media, heeft deze journalist het niet te nauw genomen met zijn beroepsethiek. Zijn artikel, dat de feiten fout en onvolledig beschrijft, draagt bij tot het klimaat van angst en haat, dat de hele maatschappij in de ban heeft. Het doet de middenklasse focussen op de gevolgen, en niet de oorzaken, van de armoede. Zo kan de hogere klasse zich rustig verder verrijken.
De extreem grove lezersreacties op de website van La Capital getuigen schaamteloos van dit klimaat. Zo schrijft iemand: “Het was niet de politie, noch de Stedelijke Orde, die hem aangehouden hebben, maar de buurtbewoners zelf. Ze hebben hem opgesloten in een garage en kapot geslaan. Hij verdiende het.” Iemand anders schrijft, ook bijzonder tactvol: “Een goed voorbeeld. Het arme jongetje, wat doen we met dat hoopje stront, steken we hem in een instelling om hem te helpen of steken we hem in een zak om hem in de rivier te gooien… ik zoek alvast een zak…”

Ik word er stil van. En razend. Ze hebben het wel over Joni, míjn acteur, míjn koning.

Een wereld met plaats voor alle wereldjes

2009 wandelt stilaan de deur uit. In het Centro de día wordt dat gevierd met frisdrank, een feestmaal, cadeautjes en live muziek. En met wensen.

Iedereen zit rond de grote tafel, het zonlicht speelt op deze dertigste december een laatste spel met de wiegende mandala’s. De chicos buigen zich over kleine papiertjes, de begeleiders helpen hen hun wensen voor 2010 vorm te geven. Dan volgt een sereen en plechtig moment, waarop Marcela alle wensen van groot en klein voorleest.



“Ik wens dat de wijk waarin ik woon mooier wordt, dat de huizen uit echt materiaal gebouwd worden en niet uit golfplaten.” – Florencia

“Ik wens dat ik volgend jaar niet in de gevangenis terecht kom, vooral nu God me een mooi meisje voorbestemd heeft.” – Diego

“Ik wens op een ochtend wakker te worden en vast te stellen dat heel mijn huis in het wit geschilderd is, van binnen en van buiten. En de meubelen ook.” – Mario

“Ik wens dat mijn oom geen wijn meer drinkt, want dat maakt hem kwaadaardig.” – anoniem

“Ik wens dat mijn zoontje altijd bij mij en bij mijn familie kan blijven, en dat hij nooit liefde of genegenheid tekort komt.” – Estela

“Ik wens dat ik altijd naar dit magische huis mag blijven komen, en de dag dat dat niet meer kan, dat ik een goede herinnering van me nalaat.” – David

Rubén heeft zijn wens per telefoon doorgegeven. Hij kan niet bij ons zijn vandaag, want hij herstelt thuis van een schotwonde in zijn been.
“Ik voel dat ik hier graag gezien word, en wens voor jullie allemaal dat 2010 beter wordt dan 2009.” – Rubén

“Ik wens dat de cartoneros voortaan pizza verkopen, en dat het meisje dat ik leuk vind, me eindelijk aandacht geeft.” – Andrés.
Iedereen lacht. Jésica bloost.

“Ik wens dat iedereen gelukkig kan zijn bij zijn familie.” – Fabián.

“Ik wens dat ik hier kan blijven wonen, want ik wil niet terug naar het Noorden.” – Roberto

Twee begeleiders hebben veel kleine woorden samengevat in twee kernachtige wensen die blijven weergalmen in onze oren:
“Meer daken en minder stormen”
“Een wereld waarin plaats is voor alle wereldjes”.

Terwijl de woorden nog nazinderen, worden alle papiertjes vastgebonden aan kleurrijke ballonnen. Onder luid tromgeroffel trekken we naar buiten, en daar, midden op straat en aangemoedigd door het getoeter van de bussen, laten we onze wensen los op een stralende hemel.



Benieuwd of het lot ons in 2010 gunstig gestemd zal zijn. Voor de zekerheid steken we een handje toe, door ook in 2010 te blijven werken voor en met de chicos. Want, los otros somos muchos. Wij, de anderen, zijn met velen.